Tiglatpiliser III

Hi Tiglatpiliser[1] III o kundi man Tiglat-pileser[2] III (kuneiporme: 饞啰饞嬀饞饞倣饞垪饞姀 TUKUL.TI.A.脡.艩脕R.RA; Akkadian: Tukult墨-apil-E拧arra, "an akon pagtapod aada han anak han E拧arra"; Inebreo: 转执旨讙职诇址转 驻执旨诇职讗侄住侄专 Tiglat Pil鈥檈ser; Ininglis: Tiglath-Pileser) us谩 nga prominente nga hadi han Asiria han ika-8 nga gatos tuig UC (naghadi 745鈥727聽UC)[3][4] nga nagbutang hin mga nangunguna nga mga sistema nga sibil, militar ngan politika han Imperyo nga Neo-Asiriahanon.[5][6]

Tiglatpiliser III
Tilglath pileser iii.jpg
Hi Tiglatpiliser III: stela tikang han mga bungbong han iya palasyo (British Museum, London).
Hadi han Imperyo Neo-Asiryahanon
Paghad矛 745鈥727 BC
Nag-un谩 Ashur-nirari V
Nagsunod Salmanaser V
Namatay 727 UC
Anak Salmanaser V
Amay Ashur-nirari V

Gin-agaw ni Tiglatpiliser III an trono han Asiria dida hin gera sibil ngan ginpatay an hadianon nga pamilya. Naghimo hiya hin dagko nga mga pagbag-o han Asiriahanon nga kagamhanan nga diin gin-upay niya an pagka-epektibo ngan seguridad hin铆. Ginhimo niya an syahan nga permanente nga army han Asiria.[7][8]

Ginlupig ni Tiglatpiliser III an kadam-an han Harani nga Sidlangan mga rehiyon; ha salatan, an iya mga igkasi Mesopotamiahanon ha Babilonya ngan Chaldea, ngan ha hiruhirayo ha salatan, an mga Arabo, Magan, Meluhha, ngan Dilmunita han Rawis Arabyano. Ha habagatan, nalupig an Israel, Judah, Philistia, Samarra, Moab, Edom, an mga Sutean ngan an Nabatea. Ha amihan, nalupig an Urartu, Armenia ngan Scythia ha Kabugkiran Caucasus, Cimmeria ha Dagat Itom, ngan an Nairi, ngan ha kanawayan, an kadam-an han sinirangan ngan habagatan nga Asia Minor, upod an mga Hittite, Phrygia, Cilicia, Commagene, Tabal, Corduene ngan Caria. Ha katundan, nasakop an mga Griyego han Cyprus ngan Aram (moderno nga Sirya), ngan an mga Mediterraneo nga mga syudad-nga-estado han Phoenicia/Caanan nagkalulupig. Ha sinirangan, nalupig niya an Persia, Media, Gutium, Mannea, Cissia ngan Elam. Ha urhe nga bahin han iya paghadi, ginkorona hiy谩 nga hadi ha Babilonya.

Ginpugong ni Tiglatpiliser III in mga rebelyon patok han Asiryahanon nga paghadi pinaagi han paggamit hin pagpirit hin pagpabalhin hin lugar hin mga yukut nga tawo han bug-os nga imperyo. Us谩 hiya han mga pinakamalinamposon nga mga komandante militar ha kaagi han kalibutan nga naglupig an kadam-an han kalibutan nga nasabtan han mga Asiryahanon ugsa han iya kamatayan.

Mga tigamanIgliwat

  1. Baraan nga Biblia: An Maupay nga Sumat Para ha Imo (Biblia nga Ginhubad ha Pinulongan nga Samarenyo) Samarenyo Popular Version SPV 050 P PBS 2003-1 Philippine Bible Society 1978
  2. An Baraan nga Kasuratan Samarenyo Bible SAM 054 PBS 2000-1 Philippine Bible Society 1983
  3. Lendering, Jona (2006). "Assyrian Eponym List (2/3)". Livius.org.
  4. Tadmor 1994, p.聽29.
  5. Healy 1991, p.聽17
  6. Frye, Wolfram & Dietz 2016.
  7. Howard 2002, p.聽36.
  8. Schwartzwald 2014, p.聽24.